36 Maaşlık Tazminat, İdareye Özel Konutlar… PTT, 500 Milyon Lira Kârdan 1,2 Milyar Lira Ziyana Nasıl Geçti? « SEKTÖREL HABER MERKEZİ

20 Haziran 2021 - 21:20

36 Maaşlık Tazminat, İdareye Özel Konutlar… PTT, 500 Milyon Lira Kârdan 1,2 Milyar Lira Ziyana Nasıl Geçti?

Geçen yıl 180’inci yaşını deviren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, Varlık Fonu’na devredilmeden evvel 517 milyon TL kâra sahipti. Kâr …

Son Güncelleme :

11 Haziran 2021 - 9:00

10 views
36 Maaşlık Tazminat, İdareye Özel Konutlar… PTT, 500 Milyon Lira Kârdan 1,2 Milyar Lira Ziyana Nasıl Geçti?

Geçen yıl 180’inci yaşını deviren Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, Varlık Fonu’na devredilmeden evvel 517 milyon TL kâra sahipti. Kâr, evvel yüzde 70 düştü. Sonra ziyana geçildi. Harcamalar, Sayıştay raporları ve KİT Kurulu’nda yer aldı.

2005’te kurulan e-ticaret altyapı sağlayıcısı IdeaSoft’un 2020 E-ticaret bilgilerine nazaran çabucak her şeyi internet üzerinden söylediğimiz 2020’de en fazla tercih edilen üç kargo şirketi şöyle: 

  • 1) Yurtiçi Kargo (Yüzde 39,12),

  • 2) Aras Kargo (Yüzde 19,52) 

  • 3) MNG Kargo (Yüzde 18,31). 

Süreç hacmi 2019’a nazaran iki kat artan Aras Kargo, 2 milyar liranın üzerinde ciroya ulaşırken, MNG Kargo’nun cirosu ise bir yılda yüzde 56 büyüdü. 

Pekala PTT Kargo?

2008’den bu yana kargo nakliyatı yapan PTT, listedeki “Diğer Kargo Şirketleri”nden sonra beşinci sırada. Tercih edilme oranı ise yüzde 6,42. 

180’inci yaşını deviren PTT’nin 2015’te yayımladığı “İşletme Yıllığı” bilgilerine nazaran kargo hizmetlerinden elde edilen gelir, 257 milyon 436 bin liraydı. 

2019’da 932 milyon düzeyinde olan kargo hizmetleri geliri, 2020 sonunda 1 milyar 58 milyon 872 bin liraya ulaştı. 

Pekala herkesin konuştuğu (tam sayıyla) 1 milyar 218 milyon 4 bin liralık ziyan nereden geldi? 

Bu sorunun cevabına geçmeden evvel 24 Ocak 2017’deki Bakanlar Şurası Kararı ile 2018 sonunda paylarının tamamı Varlık Fonu’na geçen PTT’nin son beş yıldaki gelir-gider tablosuna bakınca durum ortaya çıkıyor.

2015’teki net kârı 339 milyon lira

Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü’nün 2015’te detaylı halde yayımladığı “İşletme Yıllığı’nın” akabinde sonraki yıllarda böylesi yıllık rapora rastlanmıyor. 

Independent Türkçe’den Gökçen Tuncer’in haberine nazaran kurumun sitesinde yer alan “sektörel Raporlar” kısmı boşken, “Mali Yapı” kısmında 2016-2018’e ilişkin, İşletme Yıllığı’nda olduğu üzere teferruata girmeyen, tek sayfalık, okurken yanınızda muhasebeden anlayan birine gereksinim duyabileceğiniz bir gelir-gider tablosu var. 

2019’a ilişkin tek data ise Sayıştay Raporlarında yer alan, basına da sıkça yansıyan sayılar. 

Buna nazaran 2015’te 2 milyar 714 milyon 945 bin 29 lira gelire, 2 milyar 289 milyon 631 bin 248 lira masrafa sahip PTT’nin, o yıl kaydedilen net kârı 339 milyon 576 bin 360 lira.

Yıllara nazaran net kâr şu biçimde değişiyor

Tablodan da görüldüğü üzere PTT’nin Varlık Fonu’na fiilen de geçtiği 2018 yılında kâr, bir evvelki seneye nazaran yüzde 67 oranında geriliyor. 2019’da da ziyana geçiliyor. 

Halbuki ki 2015 İşletme Yıllığı’nda belirtildiği üzere kurumun kâr beklentisi 2017 yılı için 535 milyon 260 bin lira, 2018 için ise 555 milyon 92 bin liraydı.

‘PTT, AKP’nin art bahçesi durumunda ve hortumlanıyor’

PTT’nin ziyanı, 3 Haziran’da gerçekleşen KİT Komitesi’nin ana başlığıydı. 

Mevzuyu yakından takip eden, kurumda usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle kabahat duyurusunda da bulunan CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, komitede hazır bulunanlar ortasındaydı. 

Komite tutanaklarına bakıldığında sorgulanan çok mevzu var: PTT yönetimindekilerinin birden fazla yerden maaş almasından, fazladan kiralanan lojmanlara, iştiraklerin yaptığı olağandışı harcamalardan, 2264 şahsa temsil ödeneği ayrılmasına kadar. 

Independent Türkçe’ye konuşan Deniz Yavuzyılmaz, “PTT, AKP’nin art bahçesi durumunda ve hortumlanıyor” diyerek başlıyor kelama. 

Yavuzyılmaz’a nazaran PTT’nin zararındaki en büyük hisse, mevcuttaki ve evvelki idareye ilişkin. 

“Kendilerine lüks makam aracı, sürücü, ek lojman, akaryakıt takviyesi verilen PTT yöneticilerinin bir kısmı bir de diğer kurum ve kuruluşlardan maaş alıyorlar” diyor CHP’li vekil. 

Yavuzyılmaz’ın daha evvel de pek çok kere gündeme getirdiği kimi isimlere bakarsak: 

– Ekim 2019’da vazifeye gelen, Nisan 2021’de vazife değişikliği yapılan PTT İdare Heyeti Lideri Enver İşkurt, 23 Temmuz 2018’de de Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcılığı’na atanmıştı. Hala bu misyonu sürdürüyor. 

– İşkurt’un akabinde misyona gelen Mükremin Kara ise hâlihazırda Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı’nı yürütüyor. 

– 9 Mart 2021’de Varlık Fonu Genel Müdürlüğü’nden alınan Zafer Sönmez, İşkurt periyodunda PTT İdare Şurası Üyesi’ydi. 

– Ekim 2019’da İdare Heyeti’ne girmesi epeyce tartışma yaratan öbür bir isim ise Ömer Fatih Sayan’dı. Çünkü kendisi, Eski Aile ve Toplumsal Siyasetler Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın kardeşi. 

PTT İdare Kurulu’ndayken de hâlâ devam eden Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcılığı ve Türk Telekom İdare Konseyi Başkanlığı görevindeydi. 

– Bugün olduğu üzere bir evvelki idarede de İdare Konseyi Üyesi olan Onur Alkın Kalkavan, tıpkı vakitte Turkon Holding İdare Şurası Üyesi.

PTT’nin idaresinde Emniyet Genel Müdürü

“Birden fazla kurum yahut kuruluşta vazife aldıkları için bu misyonların hiçbirini liyakatli biçimde yapamıyorlar” diyen CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın dikkat çektiği bir öbür isim ise Emniyet Genel Müdürü Mehmet Aktaş.

Kendisi Nisan 2021’den bu yana PTT’nin İdare Heyeti Üyesi. 

Posta ve kargo hizmeti veren kurumda Emniyet Genel Müdürü’nün ne işi var?” sorusunu yönelten Deniz Yavuzyılmaz, şöyle devam ediyor: 

“PTT, posta yoluyla ne taşıyor da idare heyetine Emniyet Genel Müdürü alınarak, orası denetim edilmek isteniyor?

Bu atamayla birlikte PTT, bir müdafaa altına mı alınmaya çalışılıyor? Zira PTT, yolsuzlukların, usulsüzlüklerin ve kamu ziyanının merkezi oldu.”

“PTT’de yapılan hortumlarla ilgili cürüm duyurularım var” diyen Yavuzyılmaz’a nazaran Emniyet Genel Müdürü Mehmet Aktaş, hem kolluk kuvvetlerinin hem kovuşturmanın amiri durumunda hem de cürüm duyurusunun muhatabı.

1 yıl çalış, 36 yıl tazminat al

Deniz Yavuzyılmaz’ın PTT’nin ziyanı ile ilgili açtığı öbür bir orta başlık ise PTT’nin iştirakleri. 

Bunlardan biri, kurumun yüzde 100 payının sahibi olduğu, 2018’de kurulan PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi. 

CHP Zonguldak Milletvekili Yavuzyılmaz’ın aktardığına nazaran PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi’nin üst genel müdür ve genel müdür yardımcıları kendilerine üç yıllık bir iş kontratı hazırlıyor. 

Bu üç yıllık müddette iş akitleri, hangi yıl feshedilirse feshedilsin brüt maaşlarının 36 katı kadar tazminat alıyorlar. Olağan kaideler altında, bir çalışanın bir maaş tazminatı hak etmesi için şirketinde bir yıl çalışmış olması gerekiyor. 

“Bu yetkililer bir yıl çalışıyor, 36 yıl çalışmış üzere tazminat alıyorlar. Yalnızca bir yıl çalışarak adeta bir servet garantisine sahip oldular” diyor Deniz Yavuzyılmaz. 

Üstelik bu tazminat, iş akitleri fesih edildikten sonraki 1 hafta içerisinde ödenmek zorunda. Bu bilgiler, Sayıştay’ın PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi’nin kontrolünde de yer alıyor.

Bir bireye 850 bin lira tazminat

Sayıştay raporunda nazaran 2019’da iş akdi feshedilen bir genel müdür yardımcısına brüt maaşı 13 bin lira, huzur hakkı 5 bin lira olmak üzere, 18 bin liranın 36 katı olacak formda, brüt 847 bin 532 lira tazminat ödeniyor. 

Yavuzyılmaz, “Sözleşmede yazan unsura nazaran bu şahıslar hırsızlık da yapsa, misyonu berbata de kullansa tekrar de tazminat ödeniyor” açıklamasını yapıyor. 

2018’den bugüne kadar toplam beş genel müdür ve genel müdür yardımcısının PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi’nin iş akitlerinin fesih edildiği bilgisine, resmi dokümanlarla ulaştıklarını söyleyen Deniz Yavuzyılmaz, “Bu genel müdür ve yardımcılarının iş akitlerini kim fesih eder? İdare Kurulu” diyor ve ekliyor: 

“Bu bireylerin üçü birebir vakitte idare heyetinde. Birbirilerinin iş akitlerini fesih ederek devasa fiyatta bir tazminat alıyorlar. 

Vatandaşın ödediği paralarla bu ödeme yapılıyor. Bu hususla ilgili hata duyurusunda bulundum.”

2 milyar doküman taraması, PTT dışından iki şirkete veriliyor

PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi ile ilgili sorun bununla da kalmıyor. 

Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü, PTT Bilgi Teknolojileri A.Ş. ile 2018’de bir kontrat imzalıyor. 

Mukavelenin kapsamı şu: İki (2) milyar evrak tasnif edilecek, taranacak, dosyalanacak ve dijital ortama aktarılacak. 

Bunun için bir ihale yapılmıyor. PTT Bilgi Teknolojileri A.Ş., zati PTT’nin iştiraki. İş, Bilgi Teknolojileri’nin oluyor. 

Lakin bundan sonrasında iş karışıyor. 

PTT Bilgi Teknolojileri A.Ş., evrak tarama işini, rastgele bir ihale olmadan öbür iki şirkete veriyor. 

CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın açıklamasına nazaran bu iki şirket de hükümete yakın.

Doküman tarayacak şirkete 200 milyon lira ödendi bile

“İki yandaş şirkete hiçbir ihale yapmadan yalnızca teklif alarak bu işi verildi. Ben buna hayali evrak tarama işi diyorum. Zira evrak tarandı mı taranmadı mı nasıl tarandı bunların hiçbiri net değil” diyen Yavuzyılmaz, kelam konusu mukavelelere ulaşıyor ve akabinde kabahat duyurusu geliyor. 

Tıpkı bahis Sayıştay raporunda da yer alıyor. 

Yavuzyılmaz, 487 milyon liralık ve 6 milyon dolarlık iki kontratın imzalandığını tespit ettiklerini söylüyor. 

CHP’nin itirazları sonrası ise mukaveleler de feshediliyor. 

Bahis, burada da bitmiyor. 

Zira fesih olana kadar geçen müddette bu şirketlere ödenen para, 201 milyon lira. 

Yavuzyılmaz’ın açıklamasına nazaran mukaveleye konan bir de tazminat hususu var. O da şu: 

PTT Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi ve kelam konusu iki firma ortasında yapılan mukaveleye nazaran, karşılıklı mutabakat halinde dahi, mukavele feshedilirse, bu şirketlere 6 milyon dolar tazminat ödenecek. 

Üstüne 6 milyar dolar, tazminat olarak değil, “hakediş bedeli” olarak gösteriliyor. 

“‘Yerliyiz, milliyiz’ diyorlar fakat tazminat kararı, tek taraflı ve ABD doları üzerinden” diyen Deniz Yavuzyılmaz, ihalenin edimine fesat karıştırma, misyonu berbata kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve nitelikli dolandırıcılık suçlamalarıyla hata duyurusunda bulundu.

290 lojmana karşın genel müdür ve yardımcıları için iki lojman daha kiralanıyor

3 Haziran’daki KİT Kurulu’nda gündeme gelen başka bir hususta PTT uhdesindeki lojmanlardı. 

Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü’nün Ankara’da 290 lojmanı olduğunu söyleyen Deniz Yavuzyılmaz, Bahçelievler semtindeki sekiz lojmanın birleştirilerek, geniş dört lojman yapıldığını söyledi. 

“Ancak genel müdür yardımcıları, bu lojmanları beğenmiyor. Bu şahıslar için yeni konut kiralanıyor” diyen Yavuzyılmaz’ın açıklamasına nazaran bu kira kontratları 2016’da yapılıyor. 

Kontratlardan birinde beş yıl boyunca kiracı olma taahhüdü veriliyor. Aylık kira masrafı ise 2 bin 600 lira. 

158 metrekare olan ikinci konut ise 2 bin 100 lira ve üç yıllık kira taahhüdü var. 

Bu fiyatların 2016’ya ilişkin olduğunu söyleyen CHP Milletvekili, “Bu para da vatandaşın cebinden çıkıyor” dedi. 

Komsiyon toplantısı sırasında kelam alan PTT Genel Müdürü Hakan Gülten ise bu açıklamaya “Şu an kiralık bir lojmanımız yoktur bu ortada yani geçmişte kullanıldı, evet, gerçek. Şu an kiralık bir lojmanımız yok” cevabını verdi.

Sayıştay Raporu: İki şahsa konut kiralandı ve sarfiyat gösterildi

“PTT tarafından çalışana tahsis emeliyle konut kiralanması” 2019 yılı Sayıştay Kontrol Raporu’nda da yer aldı. 

Sayıştay öncelikle, PTT’nin 2017 yılında Kamu Konutları Kanunu’na tabi olmaktan çıkarıldığını, 2018 yılında Posta Ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Konut Tarz ve Esasları’nın yürürlüğe girdiğini hatırlattı. 

Lakin rapora nazaran 2019’da şirketin üst seviye yönetici pozisyonundaki iki çalışana tahsis edilen konutların olağan koşullar altında çalışanın fiyatından düşülmesi gerekiyordu. Fakat bunun yerine PTT, bu masrafı, genel idare masrafları (kira giderleri) olarak muhasebeleştirildi. 

Konutlardan 185 metrekare olan konut için 29 bin 831 TL; 186 metrekare olan konut için  29 bin 650 TL yıllık kira bedeli ödendi. 

Sayıştay, Gelir Vergisi Kanunu’nun Müteferrik İstisnalar başlığı altında yer alan hususuna atıfta bulunarak, çalışanlara konut tedariki halinde sağlanan menfaatin istisnadan faydalanabilmesi için azamî (brüt) 100 metrekare büyüklüğünde olması gerektiğini vurguladı. 

“Türkiye’de PTT’ye ilişkin toplam 1071 bina var. O kadar çok binaya rağmen, Mustafa Kemal Mahallesi’nde 1 Kasım 2016’da bir Genel Müdürlük Hizmet Binası daha kiralandı” diyen Deniz Yavuzyılmaz’a göre bu bina için 2018’de ödenen para 3 milyon 703 bin 705 lira. 

PTT’nin kiralamaya devam ettiği binanın kirasına TÜFE farkı da eklenince, söz konusu binanın aylık kirası 475 bin 885 lira. 

CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın KİT Komisyonu’na taşıdığı diğer bir konu da, 2010 yılında başlatılan, personelsiz posta tesliminin gerçekleştirilmesine imkân veren Kargomatik servisi.

2264 kişiye temsil ödeneği

Sayıştay’ın 2019 raporuna göre PTT, “taşıtların tahsisi kullanımı sevk ve idaresine ilişkin prosedür”üne de uymadı. 

2019 yılında genel müdür için yıllık 6 bin litre, genel müdür yardımcıları için yıllık 4 bin litre, daire başkanları için yıllık 3 bin litre akaryakıt miktarı tahsisi edildi. 

Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri için yakıt tüketiminde herhangi bir sınırlama getirilmedi. 

Bu şekilde 2018’de 99 bin litre, 2019 yılında 101 bin litre yakıt harcandı. 

Üst düzey yöneticilere verilen taşıtların giderlerinin gider yazılması, Gelir Vergisi Kanununca kabul edildiğini hatırlatan Sayıştay, hafta sonu ve bayram tatillerine isabet eden giderlerin ise kişinin maaşından düşülmesi gerektiğini söylüyor. 

Sayıştay ayrıca, “Tahsis edilen yakıt miktarının belirlenmesinde tasarruf ilkelerinin göz önünde bulundurulması önerilir” ifadesine yer veriyor. 

Genel müdürler için aylık akaryakıt desteği 3 bin 865 lira iken, genel müdür yardımcıları için 2 bin 576 lira. 

“Posta Ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik”e göre PTT’deki belli unvanlara sahip kişiler, belli bir tören ve temsil gideri hakkına sahip olabiliyor. 

Yönetim Kurulu her yıl temsil ödeneği miktarını ve hangi personele verileceğini belirliyor. 

Sayıştay Raporu’na göre 2017’de temsil giderleri, Genel Müdür için sınırsız, yönetim kurulu üyeleri için 3 bin lira, genel müdür yardımcıları için 2 bin 750 lira, daire başkanları için 2 bin 250 liraydı. Çeşitli unvanlardaki kişiler için ise alt sınır 400 TL olmak üzere farklı miktarlarda belirlenmişti. 

2017’de temsil ödeneği 2264 kişiye verildi.

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.